Staż z Urzędu Pracy to szansa na dobrą pracę. Czy staż z UP może być korzystny dla pracownika?
Stażysta z Urzędu Pracy jest osobą bezrobotną, która podczas stażu uczy się danego zawodu. Firma po zakończeniu stażu zatrudnia tę osobę na pełny etat. Tak wynika z teorii, ale w praktyce może być różnie.
Porady dla pracowników
Ten artykuł jest przydatny dla chętnych do odbycia stażu. Jeśli masz bardziej szczegółowe pytania dotyczące stażu z UP, to na końcu artykuły znajduje się sekcja pytań i odpowiedzi. W komentarzach możesz również zadać własne pytanie na które odpowiem.
Najważniejsze kwestie dla stażysty
- Kandydat na stażystę musi być osobą bezrobotną zarejestrowaną w Urzędzie Pracy.
- Nie możesz iść na staż do swojego byłego pracodawcy.
- O przydziale bardzo często decyduje kolejność zgłoszeń, czasami punktacja (zależy od Urzędu).
- Stażysta musi przejść badania lekarskie w medycynie pracy. Koszty pokrywa pracodawca.
- Za staż płaci Urząd Pracy, nie pracodawca.
- Staż trwa od 4 do 6 miesięcy.
- Jako stażysta możesz iść na chorobowe.
- Powinieneś mieć nadzór opiekuna.
- Stażysta nie odpowiada za wyrządzone szkody.
- Pracodawca nie musi zatrudnić stażysty.
- Warto, aby stażysta posiadał konto osobiste w banku, na które będzie przelewane wynagrodzenie z Urzędu Pracy. Warto się zapoznać z rankingiem kont dla młodych i otworzyć konto jeszcze przed podpisaniem umowy stażowej.
Najlepszy sposób na staż
Urzędy Pracy dostają pieniądze na staże na początku roku. To wtedy jest najlepszy czas na otrzymanie propozycji stażu.
Wraz z rozwojem rynku pracownika, czyli sytuacji, w której więcej jest ofert pracy niż chętnych, staż jest prostszy do podjęcia o dowolnej porze roku.
Kilkanaście lat temu gdy moja znajoma szukała zajęcia, postanowiłem, że pomogę jej załatwić staż. Okazało się, że o wiele łatwiej jest porozumieć się najpierw z firmą.
Rozmowa z szefem, że wystąpi z wnioskiem o staż na konkretne stanowisko i wybierze konkretną osobę, okazała się skuteczna.
Nie każdy zawód może zostać objęty stażem
Gdy w 2013 roku prowadziłem biznes gastronomiczny chciałem wziąć na staż barmana/baristę. Macierzysty Urząd Pracy stwierdził, że na stanowisko barman/barista nie jest potrzebny staż. Przed złożeniem przeszukałem internet i znalazłem w innych miastach kilka aktualnych ogłoszeń stażowych na to stanowisko.
Warto wiedzieć, że urzędy pracy mogą mieć różne regulaminy i różne zasady. Być może jako pracownik masz większe szanse na konkretny staż niż pracodawca na konkretnego stażystę.
Staż z UP – pytania i odpowiedzi dla pracowników
Na samym początku musisz wiedzieć o sprawie najważniejszej – urzędy pracy mają dużą swobodę tworzenia własnych regulaminów. Dlatego urząd pracy w jednej miejscowości może mieć inne zasady i warunki odbywania stażów, niż urząd w drugiej miejscowości. Odpowiedzi na większość pytać znajdziesz w regulaminie stażów Twojego urzędu.
1. Gdzie znajdę regulamin stażu z urzędu pracy?
Na stronie internetowej Twojego (miejskiego, grodzkiego lub powiatowego) Urzędu Pracy.
2. Ile trwa staż z urzędu pracy?
Nie mniej niż 3 miesiące i nie więcej niż rok. Przedsiębiorca sam może określić, na ile chce stażystę. Zazwyczaj czas trwania stażu jest określony w regulaminie danego urzędu, jak i może zostać skorygowany przez dyrektora UP.
3. Dla kogo staż z urzędu pracy?
Dla osób bezrobotnych, które nie mają doświadczenia zawodowego lub mają je niewielkie. Nie dostaniesz się na staż, jeśli:
- pracowałeś wcześniej u tego pracodawcy,
- miałeś u tego pracodawcy praktyki studenckie lub absolwenckie,
- jesteś rodziną pracodawcy (nie wszędzie, w niektórych urzędach można wziąć kogoś z rodziny na staż).
4. Jak starać się o staż z urzędu pracy?
Możesz znaleźć ofertę stażu w internecie i zgłosić się do Urzędu Pracy, że jesteś zainteresowany. Ewentualnie możesz sam znaleźć pracodawcę i zaproponować mu, że chętnie odbędziesz u niego staż.
Do pracodawcy może zgłosić się młody bezrobotny z bonem stażowym. Bezrobotnemu do 30 roku życia, starosta może przyznać bon stażowy stanowiący gwarancję skierowania do odbycia stażu u wybranego przez bezrobotnego pracodawcy, na okres 6 miesięcy, o ile pracodawca zobowiąże się do zatrudnienia bezrobotnego po zakończeniu stażu przez okres 6 miesięcy.
5. Jakie są warunki przyjęcia na staż z urzędu pracy? Kto może iść na staż z urzędu pracy?
Warunki są określone w regulaminie i mogą się one różnić od siebie w różnych miastach. Standardowo wygląda to tak:
Na staż, który będzie trwał od 3 do 6 miesięcy mogą zostać skierowani bezrobotni:
- powyżej 50 roku życia,
- bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub bez wykształcenia średniego,
- długotrwale pozostające bez pracy lub kobiety, które po urodzeniu dziecka nie podjęły zatrudnienia,
- wychowujące samotnie co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia,
- którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia,
- niepełnosprawni.
Na staż, który trwa od 3 do 12 miesięcy mogą być skierowani:
- bezrobotni do 25 roku życia (czasami do 30 roku życia).
6. Jeżeli chce iść na staż czy muszę być zarejestrowana w urzędzie pracy?
Jeśli ma to być staż z Urzędy Pracy to tak. Są też staże spoza urzędu (firmy same przyjmują), ale najczęściej bezpłatne.
7. Czy na staż z UP są potrzebne badania?
Oczywiście. Jak w przypadku zatrudnienia, musisz udać się do medycyny pracy. Za lekarza płaci pracodawca. Jak zrezygnujesz ze stażu – zwracasz mu koszty lekarza.
8. Kto płaci za staż z urzędu pracy?
Pośrednio – każdy z nas poprzez podatki. Bezpośrednio – urząd pracy.
9. Jakie jest wynagrodzenie stażysty?
Wynagrodzenie stażysty to 120% aktualnego zasiłku i jest to tzw. „stypendium stażowe”. Zasiłek do 31 maja 2026 wynosi 1721,90 zł. Stąd w 2026 roku za staż otrzymasz ok. 2066 zł.
Uzależnienie wynagrodzenia za pracę od zasiłku dla bezrobotnych wygląda zabawnie, ale taką zasadę przyjął ustawodawca. Aktualną wysokość zasiłku znajdziesz w Art. 72. ust 1. pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
10. Ile będę czekał na przelew z urzędu pracy?
Zależy od Ciebie. Jeśli Ty lub pracodawca doniesiecie Twoją listę obecności do 5 dnia miesiąca (no, maksymalnie siódmego), to dostaniesz pieniądze dziesiątego dnia miesiąca. Dlatego też warto, abyś założył konto w banku jeszcze przed podpisaniem umowy stażowej.
Obecnie na rynku jest konto całkowicie za darmo, po spełnieniu 1 warunku – Konto w Nest Banku. Przeanalizuj ofertę konta – założenie potrwa od 1 do 3 dni. Pamiętaj, że konto zawsze można zmienić!
11. Jakie są prawa stażysty z urzędu pracy?
Masz prawo do płacy określonej w umowie, 2 dni urlopu w miesiącu (płatnego), nieprzekraczania 8h pracy na dzień (chyba, że umowa UP z pracodawcą stanowi inaczej) i chorobowego.
12. Czy stażysta może być sam w pracy?
Nie, stażysta musi pracować pod okiem opiekuna, którego pracodawca wpisuje w umowie.
13. Jakie są zasady odbywania stażu z urzędu pracy?
Oprócz tego, że nie możesz być sam w miejscu pracy, powinieneś wykonywać sumiennie polecenia pracodawcy i opiekuna – o ile nie są sprzeczne z prawem, a także respektować godziny i rozkład pracy.
14. Ile razy można odbyć staż z urzędu pracy?
Z ustawy nie wynika, że nie możesz odbyć więcej niż jednego stażu. Nie możesz jedynie odbywać stażu u tego samego pracodawcy.
15. Czy trzeba się zgodzić na staż z urzędu pracy?
Nie, ale musisz to dobrze uzasadnić. Złe uzasadnienie spowoduje, że utracisz prawo do statusu bezrobotnego na 120, 180 lub 270 dni. Zależy, który to już raz odmawiasz stażu.
16. Ile czasu mam na zgłoszenie się na staż?
Zgłaszasz się w ten dzień, jaki jest wpisany na umowie. Staż z UP to szansa dla Ciebie na zyskanie doświadczenia i przekonanie do siebie pracodawcy.
17. Czy mogę iść na staż z innego urzędu pracy?
Nie. Tylko z tego, w którym jesteś zarejestrowany. Ale staż może odbywać się w innym miejscu, niż tam gdzie jesteś zameldowany. Przykładowo studiujesz w Krakowie, zameldowanie masz w Olsztynie a staż chcesz odbyć w Krakowie. W takim wypadku pracodawca z Krakowa musi złożyć pismo w Urzędzie w Olsztynie. Ewentualnie możesz zameldować się tymczasowo w Krakowie i zapisać do tamtejszego Urzędu Pracy.
18. Czy podczas stażu można wziąć wolne na rozmowę w sprawie pracy?
Jeśli się dogadasz z pracodawcą, to tak. Przeważnie w regulaminie jest punkt który mówi o tych kwestiach. Zazwyczaj więcej niż jedna obecność nieusprawiedliwiona wiąże się z wypowiedzeniem umowy. Do tego dochodzi zwrot kosztów stażu, które wypłacił Ci do tej pory Urząd Pracy.
19. Czy w czasie stażu muszę kontaktować się z Urzędem Pracy?
Nie, wystarczy że będziesz pilnował dostarczenia przez pracodawcę listy obecności za dany miesiąc.
20. Czy na stażu z urzędu pracy można dostać zwolnienie lekarskie i pójść na L4?
Tak, staż z urzędu pracy pod tym kątem cechują takie same zasady jak umowę o pracę. Zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA dostarczasz do pracodawcy, a on do Urzędu Pracy razem z listą obecności.
21. Staż z urzędu pracy – czy chorobowe jest płatne?
Tak.
22. Co po stażu z urzędu pracy?
Teoretycznie zatrudnienie w miejscu gdzie pracujesz, ale niekoniecznie. Jeśli nie przekonasz o siebie pracodawcy, to pozostaje szukanie pracy.
23. Staż z Urzędu Pracy a ciąża (L4)
Staż jest to czas nauki, a stażysta uczy się będąc w pracy. Jeśli zamierzasz wziąć L4 z powodu ciąży, to warto to zrobić jak najpóźniej. Urząd Pracy jak i pracodawca mogą złożyć wniosek, na mocy którego staż zostanie przerwany. Nieobecność – nawet usprawiedliwiona, która nie pozwala na zrealizowanie programu stażu może być powodem przerwania.
24. Każą mi robić co innego niż jest w umowie
Staż ma Cię przygotować do wykonywania konkretnego zawodu. Jeśli masz staż na stanowisku „pracownik kuchni”, a Twój opiekun postanowił, że przez pół roku masz myć okna, to masz prawo odmówić. No chyba, że w umowie masz wpisane również „inne prace”, albo „prace porządkowe”! Zwróć na to uwagę podczas podpisywania umowy o staż.
